Оқу жайлы

Осы жазуда колледжімнің оқу жүйесі жайлы жазбақпын. Алғаш келген кезде өзгешеліктер көзге оттай басылып, бұлар туралы неге бұрын білмегенмін деген кездер болды. Оқырмандар арасында АҚШ еліне білім қуып келмек ойы бар адамдар болса, бір кәдесіне жарар деген үмітпен.:)

1. Жалпы мағлұмат: көпшілігіңіз таныс шығарсыздар, студенттер әр оқитын сабағын өздері таңдайды. Яғни, біздегі оқу орындарының көпшілігіндей бекітілген бағдарлама бойынша емес, қалаған сабақты оқуға мүмкіндік бар. Алайда, бәрі жүз пайыз еркіндік емес. Келген студент бірінші курсында (freshman) өз мамандығын, яғни major бағытын білмей келуі мүмкін. Екінші жылға қарай (sophomore) колледждегі берілу сабақтардың сапасына қарай және өз ыңғайына қарай бағытын анықтайды. Double major алуға болады, яғни екі бағытта (кейде тіпті үш), minor таңдауға да мүмкіндік бар, яғни major-ға қарағанда екінші деңгейлі бағыт. Осы бағыттарды аяқтап шығу үшін, осы бағытта оқытылыған сабақтардың белгілі бір кредит санын жинау керек, көбіне бір сабақ үш кредит тұрады, тілдік сабақтар төрт кредитке ие. Университеттің үлкендігіне қарай таңдау да үлкен болуы мүмкін, менікіндей кішкентай колледжде бағыты бірдей адамдар көбіне ұқсас сабақтар алып жатады. Оған қоса, “Жалпы білім” міндеттемесі бар, оған сәйкес өз бағытыңнан бөлек, жалпы білім беретін, ғылымның әр саласына қатысты сабақтар санын, яғни кредиттер жинау керек. Сабақтардың деңгейлері де болады, біреуі кіріспе, яғни сала бойынша негізгі түсінікті қалыптастырса, келесісі жоғары деңгейлі, яғни ол сабақты алу үшін алдын-ала негізгі білім сабағын алған болуыңыз керек. Үшінші (junior) және төртінші (senior) курстарда тікелей өз бағытында оқиды көбісі.
2. Әркім әр түрлі сабақ алып жүретіндіктен, біздегідей топ болмайды. Бір сабақ ішінде бір-бірін мүлде танымайтын, әртүрлі жастағы адамдар отыруы мүмкін. ӘРКІМ ӨЗІ ҮШІН. Емтихан кезінде бір біріне көрсету, үй тапсырмасын көшіру сияқты құбылыстар өте сирек кездеседі.
3. Оқу ақылы. Тек оқу үшін бір жылға $20,000 төлейді. Қаржылық көмек, студенттік несие арқылы төлеп оқиды көбісі. Үздік көрсеткішке жеткендер жыл соңында ақшалай марапат алады (қомақты көлемде). Мектеп бітірген соң жеңіп алуға болатын стипендиялар саны да өте көп. Ақысы өз қалтасынан шығып жатқан соң, сабақтан қалмай қатысады.
4. Емтихан үстінде көшірумен қолға түссеңіз, шара қатаң қолданылады. Өзім оқу барысында ешкімнің көшіргенін көрген жоқпын. Жазаның ең жоғарысы – оқудан шығарады.
5. Реферат, баяндама жазар болсаңыз, кітаптан немесе интернеттен копи паст жасамайсыз. Бәрі өз жаныңнан шығады, шығарма сияқты. Бір жақсысы, көлемі азғантай болады. Орташасы бес-жеті бет (double space:)). Ең жоғарысы жиырма-отыз бет болуы мүмкін, ол оқу бітірер кездегі үлкен жобаларға байланысты.
6. Оқуға күнделікті көп көлемде материал беріледі (менің айтып отырғаным гуманитарлық бағыт, өз оқуым сондай болған соң). Бірақ оны әр сабақта сұрамайды, күнделікті сабақтар тек лекциялар мен пікірталастан тұрады. Бағалауы емтихандар, рефераттар, жобалар арқылы жүзеге асады. Яғни, оқуға берілген тапсырманы емтихан алдында оқып алуға да болады, бірақ жиналған материалды бір мезгілде тауысу мүмкін емес. Әр мұғалім алғашқы сабағында силлабус таратады, онда курстың мақсаттары, талаптары, мазмұны, берілетін тапсырмалар (орындау күнімен бірге), емтихан мерзімі, әр емтиханның жалпы курс бойынша бағасында алатын пайызы көрсетіледі.
7. Сабақ үстіндегі атмосфера еркін болып келеді, алайда ол мәселе профессорына байланысты. Мұғалім – студент арақатынасы тең дәрежеде, сабақ басталған кезде біздегідей орнынан тұрып сәлем бермек түгілі, тіл қатпайды немесе көз қиығын да салмайды. Уақыты келген кезде сабақты бастап кетеді.
8. Семестр соңында мұғалімге, сабаққа әр студент бағалау толтырады, яғни сол бағалауға сабақ бойынша өз көзқарасын, кемшіліктерін жазады. Ол бағалауды профессор келесі семестр ортасында, яғни қорытынды бағалар шыққаннан кейін қарай алады.

Жалпы “қысқаша” осы .